Nieuwe vragen, nieuw leven 

Het verschil tussen een judger & learner mindset

In het boek “Verander jouw vragen, verander jouw leven” gaat Marilee Adams dieper in op ‘Question Thinking’ of vraagdenken. Ze spoort mensen aan om nieuwe vragen te stellen, en zo hun perspectief en resultaten te transformeren! Ontdek het verschil tussen de judger & learner mindset & hoe we vanuit nieuwsgierigheid een proactiever leven kunnen leiden!

02.11.2025
Gemiddelde leestijd:
7 minuten

Marijke Van Moldergem


In het boek “Verander jouw vragen, verander jouw leven” gaat Marilee Adams dieper in op ‘Question Thinking’ of vraagdenken. Ze spoort mensen aan om nieuwe vragen te stellen, en zo hun perspectief en resultaten te transformeren! In dit artikel hebben we het over het verschil tussen de judger & learner mindset, de choice map en hoe we vanuit nieuwsgierigheid een proactiever leven kunnen leiden!

Dezelfde vragen = dezelfde resultaten

Wat je tot hier heeft gebracht zal je niet verder brengen. Daarom moet je af en toe durven om vragen te stellen waarop je zelf het antwoord nog niet weet. Volgens de theorie van Marilee Adams is ons denkproces namelijk een interne dialoog tussen de vragen die we onszelf stellen en de antwoorden of acties die hierop volgen.

Jouw keuze van kleren is bijvoorbeeld gebaseerd op de vragen die je stelt:

  • Hoe warm is het buiten? Gaat het nog regenen?
  • Wat is er in de mode? Waar heb ik zin in?
  • Wat is er beschikbaar?
  • Waar moet ik naartoe? Wat vraagt de gelegenheid?
  • …

Kortom, de vragen die je stelt vormen jouw perspectief. Niet alleen naar de buitenwereld toe, maar ook naar jezelf. 

 

Wat is ‘Question Thinking’ of vraagdenken?

Het ‘Question thinking’ model gaat ervan uit dat mensen constant keuzes maken. Deze keuzes blijven vaak onbewust, waardoor we uit een vorm van routine of gewoonte hetzelfde blijven doen. De vragen die we stellen programmeren namelijk onbewust onze acties en wat we wel of niet als mogelijk zien.

Vaak reageren we vanuit een judger mindset. Dit is een automatische respons waarin we vaak hervallen om onszelf te beschermen. Deze denkwijze is gesloten en kritisch. Je denkt niet in opportuniteiten maar in fouten en ‘wat er kan misgaan’.

Wanneer je echter bewust wordt van deze keuzes spreken we van een learner mindset. Hier neem je beslissingen met het doel om te leren en ontdekken. De echte keuze begint echter pas wanneer we ons bewust genoeg zijn om onze eigen gedachten en emoties te observeren en deze vervolgens beter uit te drukken.

Het verschil tussen Judger en Learner mindset

Als persoon wissel je tussen beide mindsets. Welke mindset we aannemen verschilt van moment tot moment. Het verschil tussen de twee zit hem in de vragen die we aan onszelf stellen. Deze kaderen namelijk het perspectief waarmee je naar een situatie kijkt.


 


 

Bij een conflict krijgen we bijvoorbeeld al snel de neiging om de judger mindset aan te nemen. Wie echter het eerst uit deze rol kan kruipen en in een learner mindset stapt, kan de situatie helpen omkeren.


 

Het verschil tussen een judger & learner mindset

 

Judger mindset

Te vaak laten we ons leven leiden door automatische beslissingen. We zijn reactief, en denken het antwoord op alles reeds te weten. We noemen dit ook de judger mindset. Je klampt vast aan jouw eigen perspectief en verdedigt vooronderstellingen vanuit zelfbescherming.

De vragen die je stelt dienen om jezelf te beschermen of iemand anders ‘aan te vallen’. In plaats van op zoek te gaan naar oplossingen zoek je een verantwoordelijke:

  • Wat is er mis?
  • Wiens schuld is dat?
  • Wat heb ik misdaan? Wat is er mis met mij?
  • Hoe kan het mislopen?
  • Wat kan ik verliezen?

Volgens de judger mindset is er altijd één winnaar en één verliezer. Zo bekijk je feedback niet als groeiopportuniteit maar als afwijzing. De drang om gelijk te hebben of ‘het beter te weten’ zorgt voor een rivale sfeer die ongezond en onproductief werkt.

 

Learner mindset

Een learner mindset daartegenover is gericht op doordachte keuzes en win-win relaties. Je denkt in oplossingen en opportuniteiten in plaats van problemen. Je stelt vragen zoals:

  • Wat is er gebeurd? Wat zijn de feiten?
  • Welke vooronderstellingen maak ik?
  • Wat is mijn aandeel hierin? Waar ben ik verantwoordelijk voor?
  • Welke opties heb ik? Wat is de beste volgende stap?

Deze vragen leiden tot een groter verantwoordelijkheidsgevoel. Je kijkt niet naar situaties vanuit ‘zelfbehoud en bescherming’ maar vanuit nieuwsgierigheid. Je waardeert verschillende en onbekende perspectieven en ziet die als een opportuniteit om te leren en groeien.

Het verschil tussen Judger en Learner mindset

De kracht van nieuwe vragen stellen

Vragen zijn enorm krachtig. Met ‘Question Thinking’ of vraagdenken leer je om jouw gedachten, acties en resultaten te transformeren door nieuwe vragen te stellen.

Vroeger trokken nomadische bevolkingen bijvoorbeeld rond op zoek naar water. Ze vertrokken vanuit de vraag: “Hoe komen we tot bij water?” De hele geschiedenis keerde natuurlijk nadat de vraag: “Hoe komt het water tot bij ons?” werd gesteld. Deze vraag leidde tot het ontstaan van waterputten, agricultuur, irrigatie, ontginning,… en droeg bij aan het ontstaan van steden en een volledig nieuwe manier van leven!

“We cannot solve our problems with the same thinking we used when we created them.” - Albert Einstein

Nog te vaak limiteert de drang naar controle en zelfbescherming ons potentieel alsook het vermogen om samen te werken met anderen. Daarbij kan het ook zorgen voor een negatief zelfbeeld. Wanneer we de controle loslaten en accepteren dat we nog zoveel zaken niet weten, krijgen we de kans om te ontdekken. We zien de zaken als een gelegenheid om te groeien.

Durf te groeien. Ontdek de kracht van vraagstelling in onze professionele coach opleiding!
 

De ‘Choice Map’ - Van judger naar learner mindset in 4 oefeningen!

Wanneer je te lang blijft vasthangen in de judger mindset kom je terecht in een negatieve spiraal waarbij je uiteindelijk alle motivatie en zelfvertrouwen verliest. Hoe voorkom je dit en welke vragen kan je stellen om uit deze put te geraken?

Ontdek hier 4 coaching tools die je kan toepassen:

 

1. Choice map

De choice map of de keuzemap is een visuele tool ontwikkeld door Marilee Adams om zelfbewustzijn te vergroten. Dit door te analyseren welke vragen je aan jezelf stelt. Volgens de choice map is ons leven een resultaat van de keuzes die we maken van moment op moment.


 

Choice map bij een learner mindset

Deze keuzes worden beïnvloed door hoe we op dat moment denken, hoe we ons voelen, en de omgeving waarin we ons bevinden. Wanneer we te veel ‘judger’ vragen stellen belanden we uiteindelijk in een negatieve spiraal. We moeten deze vragen ombuigen naar ‘learner’ vragen. Zo haal je het beste uit elke situatie.

 

2. Zelf-observator

Leer om in de rol van zelf-observator te stappen. Hier observeer je niet alleen jouw gedrag en het resultaat daarvan, maar ook jouw achterliggende gedachten en emoties.

3. Switching questions

Wanneer je zelfbewust wordt dat je in de judger mindset zit, kan je deze ombuigen naar een learner mindset door andere vragen te stellen! Je slaat bij wijze van spreken een nieuw spoor in. Bijvoorbeeld:

  • Hoe kan ik hier anders naar kijken?
  • Wat kan ik hieruit leren?
  • Hoe kan ik dit beter doen?

 

4. Doorbreek jouw vooronderstellingen met het ABCC model

Je kan jouw vooronderstellingen aftoetsen door dit process te volgen:

  • Aware – Ben je bewust in judger mindset?
  • Breathe – Adem, neem een stap terug en kijk objectief naar de situatie.
  • Curiousity – Wat gebeurt er? Heb je alle feiten? Wat ontbreekt er?
  • Choose – Wat is jouw keuze? Waar geloof je in?

 

5. 12 vragen voor duurzame verandering

Het idee achter ‘Question Thinking’ of vraagdenken is dat de vragen die je stelt jouw wereldbeeld mee bepalen. Door andere vragen te stellen of te beantwoorden, kan je dus nieuwe invalshoeken ontdekken. 

Met deze ‘learner’ vragen bekijk je situaties als opportuniteiten voor persoonlijke groei:

  1. Wat wil ik?
  2. Welke keuzes heb ik?
  3. Wat voor assumpties maak ik?
  4. Waar ben ik zelf verantwoordelijk voor?
  5. Hoe kan ik hier anders over denken?
  6. Wat denken, voelen, doen, willen andere personen?
  7. Is er iets dat ik mis of onbewust vermijd?
  8. Wat kan ik hieruit leren? (uit deze persoon, situatie, fout, succes)
  9. Welke vragen zou ik aan mezelf of anderen moeten stellen?
  10. Wat zijn de meest logische vervolgstappen?
  11. Hoe kan ik dit ombuigen naar een win-win situatie?
  12. Wat is er mogelijk?

Veelgestelde vragen over 

Judger Mindset en Learner Mindset

Inschrijven voor onze nieuwsbrief?

Andere relevante artikelen

6 logische niveaus van Bateson om te gebruiken voor persoonlijke ontwikkeling
Blog

De 6 logische niveaus van Bateson & Dilts

De piramide van Bateson en Dilts onderscheidt 6 logische niveaus. Deze worden vaak gebruikt als reflectiemodel in coaching. Ga van start met een ...

Magaly De Smet
7 minuten
Lees meer
coachgesprek buiten emotionele intelligentie
Blog

Wat is emotionele intelligentie & waarom is het zo belangrijk?

Mensen zijn emotionele wezens. Als goede leider moet je dus leren omgaan met emoties. Die van jezelf, en van anderen. Beheers jij jouw emoties ...

Eva Buyck
8 minuten
Lees meer
gesprekstechnieken
Blog

Krachtige gesprekstechnieken: 6 methoden voor betere communicatie!

Wat zijn gesprekstechnieken? Welke soorten gesprekstechnieken zijn er? Gesprekstechnieken zijn een krachtige methode om meer uit je communicatie ...

7 minuten
Lees meer
Verbindende communicatie
Blog

Van conflict tot verbinding Geweldloos Communiceren in 4 stappen

Als coach krijgen we vaak de vraag: wat zijn de belangrijkste communicatietips of vaardigheden? En het antwoord ligt zoals gewoonlijk bij de ...

Christine Esteingeldoir
6 minuten
Lees meer
Blog

Luisteren, samenvatten, doorvragen Het LSD coaching model

Het LSD coaching model bundelt drie gesprekstechnieken in 1 methode: luisteren, samenvatten en doorvragen. Ze vertrouwen op elkaar om goed te ...

Magaly De Smet
5 minuten
Lees meer
Blog

Single, double & triple loop learning Coaching tools voor gedragsverandering

Learning loops zijn een vorm van feedback cyclus waarbij je effectieve gedragsverandering te weeg brengt naarmate je gewenste resultaten wel of ...

Marijke Van Moldergem
4 minuten
Lees meer
Blog

Wat is oplossingsgericht coachen? Gespreksmethoden & vragen

Wat is oplossingsgericht coachen en hoe verschilt het met probleemgerichtheid? Te vaak gaan we op zoek naar een oplossing in de kern van het ...

Johan Van Eeckhout
5 minuten
Lees meer
Blog

Coach in de kijker: Marijke Van Moldergem Omgaan met verandering als mens

Coaching The Shift begeleidt al 8 jaar mensen, teams & organisaties richting de gewenste shift. Dat doen we met een team van topcoaches en ...

Magaly De Smet
8 minuten
Lees meer
2 collega's die aan het discussiëren zijn
Blog

De escalatieladder van Glasl: 3 niveaus van conflictescalatie

Vroeg of laat krijgt elk team ermee te maken: conflict. Maar wanneer grijp je zelf in en wanneer schakel je beter een derde partij in? De ...

Johan Van Eeckhout
5 minuten
Lees meer
Blog

De kracht van feedback in het veranderingsproces

Een geslaagd veranderingsproces rekent zowel op constructieve als waarderende feedback. Met andere woorden, appreciatie moedigt duurzame ...

Magaly De Smet
5 minuten
Lees meer
coachgesprek buiten emotionele intelligentie
Blog

De sleutel tot succesvolle feedbackgesprekken: 20+ vragen voor een open feedbackcultuur (Deel 1)

Feedback is een hoeksteen van begrip, ontwikkeling en verbetering in organisaties. En toch zien we de meeste leidinggevenden en teams worstelen ...

Eva Buyck
7 minuten
Lees meer
Blog

Waarom echte verandering begint bij leiders die durven afwijken

In dit blogbericht ontdek je waarom klassieke modellen gebaseerd op controle, competitie en structuur hun limiet bereiken, en welke shift nodig ...

Dorothée Willems
7 minuten
Lees meer

Relevante producten

4.8

Opleiding Open Dialoog

Ga ongemak niet uit de weg, benoem wat écht speelt op een constructieve manier

  • 1 opleidingsdag
  • Inspiratiemateriaal
  • 360° Feedback
Bekijk opleiding
4.6

Opleiding Verbindende Communicatie

Druk jezelf helder en respectvol uit op een verbindende manier, kom samen tot oplossingen

  • 1 opleiding dag
  • Inspiratiemateriaal
  • 360° Feedback

 

Bekijk opleiding
4.7

Word Individuele Coach

Til je vaardigheden en marktwaarde naar een hoger niveau als internationaal erkend coach

  • 18 live opleidingsdagen
  • 4 halve dagen supervisie
  • 6u individuele coaching
  • 1 certificatie dag
  • Online leerplatform
  • Tussentijdse oefengroepen
  • ICF erkend op Level I en II

 

Bekijk opleiding
4.7

Opleiding Feedback Geven

Bouw een open feedbackcultuur. Vergroot betrokkenheid en samenwerking

  • 1 opleidingsdag
  • Inspiratiemateriaal
  • 360° Feedback 
Bekijk opleiding
4.7

Opleiding Delegeren

Delegeer op een coachende manier en laat je team uitblinken in groei én kwaliteit

  • 1 opleiding dag
  • Inspiratiemateriaal
  • 360° Feedback

 

Bekijk opleiding
4.8

Opleiding Conflicten Hanteren

Leer conflicten succesvol aanpakken en bouw een cultuur van psychologische veiligheid en samenwerking

  • 3,5 opleidingsdagen

  • Inspiratiemateriaal

  • 360° feedback

Bekijk opleiding
4.8

Opleiding Succesvol Leidinggeven

Word sterker in feedback, delegeren, coachen en vergaderen

  • 5 opleidingsdagen
  • 3u individueel coaching
  • Inspiratiemateriaal
Bekijk opleiding