Loslaten om te groeien: winter als pauzeknop

Er zijn zo van die periodes waarop je voelt dat alles in een stroomversnelling lijkt te komen. Er is de rush voor het eindejaar, zowel thuis als op het werk. De weken lijken open en toe te gaan, en je merkt bij jezelf dat je jezelf voortdurend pusht om te presteren, af te ronden en in beweging te blijven. Maar soms is vooruitgaan niet hetzelfde als groeien. Het is erg verleidelijk om door te gaan, alles af te vinken en geen pauze te nemen, maar juist in die pauze ligt vaak de sleutel tot echte verandering.

De winter nodigt je uit om even stil te staan, om te voelen wat energie geeft en wat je niet langer dient. Het is een tijd om te vertragen, te reflecteren en te luisteren naar je innerlijke gids — je Self-Observer. Vanuit deze ruimte kun je ontdekken welke keuzes écht bij je passen, welke patronen je mag loslaten en waar je ruimte wil maken voor nieuwe groei. Net deze stilte is de wieg van creativiteit, helderheid,  de juiste richting én focus. 

Winter: de vergeten groeifase

De natuur heeft echt geen moeite met rust.
Bomen trekken hun energie naar binnen.
Veel dieren doen hun winterslaap.
De dagen zijn kort, de nachten donker en lang.
De grond verstilt en bevriest.

En toch gebeurt er al heel veel in de winter.

Er is geen “zichtbare” groei — maar onder de oppervlakte gebeurt er wel al enorm veel.
Veel bomen vormen al blad- en bloemknoppen die in de winter rustig overwinteren.
Terwijl bovengronds alles stil lijkt, verplaatst de boom zijn energie naar de wortels, die groeien en voedingsstoffen opslaan.
Sommige dieren, zoals bepaalde vogels of insecten, beginnen hun activiteiten in de winter al voor te bereiden: nestmateriaal verzamelen, voedselreserves aanleggen.

Wij mensen mogen ons daar best wat door laten inspireren.
In plaats van alles af te maken “omdat het eindejaar is”, mogen we onszelf de vraag stellen:

Moeten al die deadlines écht allemaal nu af zijn? 
In welke mate dient dit mij allemaal?
Ben ik verplicht om dat feest bij mij thuis tip top te regelen?
Of kan ik creatief zijn en in potluck style werken: iedereen brengt iets lekkers mee om te delen? 

De winter is de uitnodiging om stil te vallen, te ademen, prioriteiten te stellen, focus te leggen en opnieuw voeling te krijgen met wat wérkelijk belangrijk is.
 

👁️ De Self-Observer: jouw innerlijke gids

De Self-Observer, ook wel interne observator werkt vergelijkbaar met een coach die jou van buitenaf begeleidt: je krijgt de mogelijkheid om bewust te worden van wat er in je omgaat en inzicht te krijgen in je eigen patronen. Zo leer je bijvoorbeeld je innerlijke criticus herkennen en kun je veel bewuster keuzes maken in je gedrag. Door deze zelfreflectie en gerichte zelfvragen groeit je zelfinzicht, en krijg je meer grip op je persoonlijke ontwikkeling en het behalen van je doelen.

Een concreet voorbeeld: 

Stel, je bent leidinggevende en merkt dat een teamlid herhaaldelijk deadlines mist. Je eerste reactie kan frustratie of irritatie zijn: je voelt de neiging om meteen te corrigeren of streng te reageren.

Door je interne observator te activeren, neem je een stapje terug en observeer je jezelf:

• Wat voel ik precies? Frustratie, bezorgdheid, teleurstelling?
• Wat denk ik over de situatie? “Ze werken niet hard genoeg” of “Ik moet ingrijpen”?
• Welke patronen herken ik? Misschien merk je dat je geneigd bent snel te oordelen of te corrigeren, zonder eerst te luisteren.

Vanuit dit bewustzijn kun je je reactie anders kiezen: in plaats van direct te corrigeren, kies je voor een gesprek waarin je nieuwsgierig vraagt naar de oorzaak van de vertraging, luistert naar de context en samen met het teamlid zoekt naar oplossingen.

Resultaat

Je reageert niet meer automatisch en reactief vanuit emotie, maar eerder bewust, pro-actief en effectief. Je patronen worden zichtbaar, je vergroot zelfinzicht en je teamlid voelt zich gehoord, waardoor de samenwerking verbetert, wat enkel maar het bedrijf ten goede kan komen.

De winter kan ook een metafoor zijn om de Self-Observer te activeren op een natuurlijke manier.
Terugkeren naar binnen.
Luisteren.
Voelen.
Perceptieverruiming: “Hoe kan ik anders kijken naar dezelfde situatie?”
Herrijken.

Niet vanuit pushen, maar vanuit bewustwording.
 

De Contactcirkel: de beweging tussen Eros en Thanatos

In onze Shift & Grow Community voor onze alumni, en gevorderde ( team) coaches hadden we het onlangs over de contactcirkel — een kernmodel binnen Gestalt — en hoe twee natuurlijke oerkrachten daar voortdurend in meespelen: Eros en Thanatos.

Eros - de levensenergie, en Thanatos - de rust-en afrondingsenergie

Eros is de energie in ons die staat voor groei, expansie, inspiratie, verlangen.
Het is de energie van de lente: zaaien, starten, nieuwe projecten, frisse ideeën.
Thanatos staat niet voor dood of vernietiging, maar voor afronding, stilte, rust.
Het is de energie van de herfst: loslaten wat niet langer dient, afronden wat klaar is, ruimte maken voor iets nieuws.

De dans tussen Eros en Thanatos

In de contactcirkel is het de balans tussen Eros en Thanatos die bepaalt of we gezond in beweging blijven. De kunst is om niet krampachtig vast te klampen aan een bepaalde kracht. 

• Te veel Eros → overdrive, forceren, uitputting
• Te veel Thanatos → stilstand, verlamming, terugtrekken

Overwinteren, zoals de natuur dat doet, is een perfect voorbeeld van Thanatos in actie. Net zoals bomen hun energie naar binnen trekken, knoppen laten rijpen en wortels versterken, is het voor ons essentieel om periodes van vertraging en reflectie te nemen en de wijsheid van Thanatos te omarmen. Het is een fase van loslaten, herstellen en voorbereiden. Enkel zo kan Eros in de lente opnieuw gezond stromen.

In Scandinavië viert men het Yule-Fest, een feest rond de midwinterperiode. Het begint op 21 december, de kortste dag van het jaar, wanneer sommige plekken in Scandinavië nauwelijks daglicht zien. Deze periode staat symbool voor een dieptepunt: alles kan donker aanvoelen, dingen zijn nog niet zichtbaar, zowel letterlijk als figuurlijk — en juist dat wordt gevierd.

Yule duurt traditioneel 12 dagen, tot 31 december. Het is een tijd van verbinding en nabijheid, waarin mensen samenkomen met degenen met wie ze zich het meest verbonden voelen. Het draait om samen zijn, delen, mooie momenten creëren, en geven en ontvangen. Tegelijkertijd markeert deze periode het donkerste punt van het jaar, maar ook het moment waarop het licht langzaam terugkeert, een symbool van hoop, vernieuwing en nieuwe groei.

In heel veel transities in ons werk en leven is er een punt waarop we de oplossing nog niet onmiddellijk kunnen zien. Dit kan bijvoorbeeld een bedrijf zijn dat te maken krijgt met een herstructurering, of een donkerpunt in een echtscheiding. Het is nog niet helder wat de volgende stappen moeten zijn. Maar, in elk proces, in elke verandering, hoe groot of klein, zit er het perspectief: er komt altijd weer terug licht. 

Net zoals knoppen in de winter al klaar liggen om te bloeien, liggen in jou vaak ideeën, intenties en nieuwe gewoontes verborgen tijdens je reflectieperiode. Het stilvallen, vertragen en loslaten in de winter is niet stilstand — het is de voorbereiding op jouw persoonlijke lente. De energie heeft steeds een kantelpunt, waarin de opwaartse beweging terug kan worden ingezet. 

Door bewust de winter te omarmen en stil te staan bij wat niet langer dient, sluit je het contactproces in jezelf op een gezonde manier af en maak je ruimte voor nieuwe bewegingen vanuit Eros. Met andere woorden: overwinteren versterkt je vermogen om later in het contactproces vol energie, helderheid en bewustzijn te bewegen.

💡 Kort gezegd: rust en reflectie zijn geen stilstand; ze zijn een cruciale fase in de cirkel van contact en persoonlijke groei.

👉 Dit gesprek leverde in onze Shift & Grow Community zoveel inzichten op dat we besloten het thema verder te verdiepen in de komende maanden.

De seizoenen binnen de contactcirkel

Ook binnen de contactcirkel kunnen we de natuur gebruiken als metafoor voor persoonlijke groei.

In de lente komen er nieuwe kiemen, alles groeit, en wordt zichtbaar en groter en alles kan gevoed worden. Je kunt beginnen focussen op wat je wil laten groeien, waar je jouw prioriteiten legt.  In welke ideeën, plannen en intenties wil je tijd en energie steken?
In de zomer is er heel veel uitbundigheid. Er is al heel veel zichtbaar. Er is heel veel energie om dingen te doen en naar buiten te komen. Waar word je beloond voor je inspanningen? Wat kwam er tot bloei?
In de herfst beginnen de bomen hun blaadjes te verliezen. De herfst draait om loslaten, afscheid nemen van situaties en processen die ons niet langer dienen. Welke projecten, patronen of gewoontes mag je achterlaten?
En finaal, in de winter wordt het kouder en worden de dagen korter. We keren naar binnen en nemen een beetje afstand van alles. Wat willen we meenemen naar volgend jaar? Wat vraagt om verstilling? Welke richting wil ik volgend jaar uit?

Dit natuurlijke ritme helpt je om in contact te blijven met jezelf — in plaats van je te laten leiden door deadlines, verwachtingen of de druk van “moeten”.

Hoe ga jij investeren in je persoonlijke groei? 

Als je voelt dat je ervoor klaar bent om dieper te groeien — persoonlijk én professioneel — dan is dit misschien het moment om een belangrijke stap te zetten.

Ontdek onze opleiding tot Professioneel gecertificeerd coach,  en schrijf je hier in voor een gratis kennismakingsworkshop

Een traject dat je leert coachen vanuit diepgang, bewustzijn en persoonlijke transformatie.
Een opleiding die evenveel gaat over jouw eigen groei als over je vakmanschap als coach.

Wil je vaker in gesprek gaan over dit soort thema’s?
Wil je andere groeiminded mensen ontmoeten?
Wil je je Self-Observer voeden, spiegelen en versterken?

👉 Word nu lid van onze Shift & Grow Community

Samen groeien. 
Samen leren. 
Samen bewust worden.